کتاب «پسران رویین» نوشته‌ی سوتلانا الکسیویچ، سومین اثر از مجموعه‌ی پنج‌گانه‌ی «صداهایی از آرمان‌شهر» است که به‌شیوه‌ای خاص و بی‌پرده، بازتاب‌دهنده‌ی یکی از تلخ‌ترین و عمیق‌ترین زخم‌های تاریخی مردم شوروی است: جنگ شوروی در افغانستان. الکسیویچ که در نگارش آثار خود همواره مرز میان روزنامه‌نگاری، تاریخ‌نگاری و ادبیات را در هم می‌شکند، این‌بار نیز با مهارتی مثال‌زدنی، صداهای خفته، دردهای فراموش‌شده و رنج‌های بی‌نام را در قالب روایاتی زنده و انسانی، پیش روی خواننده قرار می‌دهد.

در «پسران رویین»، او با کنار زدن نقاب ایدئولوژی و آرمان‌گرایی حکومت شوروی، سیمای واقع‌گرایانه‌ای از نظامی را ترسیم می‌کند که در پشت شعارهای عدالت‌طلبانه و برابری‌خواهانه‌اش، تنها سرکوب، خشونت، بی‌عدالتی و جنگ را برای مردمانش به ارمغان آورده است. تمرکز این کتاب بر جنگ ویرانگر و بی‌نتیجه‌ی افغانستان است، جنگی که هزاران نوجوان روسی را به میدان نبردی ناشناخته فرستاد؛ جایی که نه از ارزش انسانی خبری بود و نه از هدفی مشخص. بازگشت این جوانان در تابوت‌های رویی، نماد خاموش سیاست‌های نادرستی شد که نه تنها جان انسان‌ها را گرفت، بلکه روح جامعه را نیز زخم زد.

الکسیویچ با روایاتی مستقیم و بی‌پیرایه، سخن از دردهایی می‌گوید که در روایت‌های رسمی جایی ندارند: اشک مادران، سکوت پدران، سردرگمی جوانانی که هرگز نفهمیدند چرا جنگیدند و برای چه مردند. این کتاب، تاریخی شفاهی است؛ تاریخی از پایین، از نگاه کسانی که قربانی سیاست شدند نه بازیگران آن.

پسران رویین همانند دیگر آثار مجموعه‌ی «صداهایی از آرمان‌شهر»، تلاش دارد تصویر واقعی‌تری از زندگی در پشت پرده‌ی تبلیغات حکومتی ارائه دهد. اثری که بیش از آن‌که صرفاً درباره‌ی جنگ باشد، درباره‌ی انسان است؛ انسان در مواجهه با قدرت، ایدئولوژی، خشونت و سکوت تحمیل‌شده.